Spotkania z przyrodą w Krainie Wrzosów

Przemkowski Park Krajobrazowy.

To była krótka weekendowa wyprawa. Dojazd z centralnej Polski w okolice Przemkowa jest bardzo łatwy (droga S8 + autostrada A4). Po trzech i pół godzinach jazdy można dotrzeć do Przemkowskiego Parku Krajobrazowego.

PPK zlokalizowany jest w województwie Dolnośląskim (w powiatach polkowickim i bolesławieckim). Charakterystycznymi cechami krajobrazu tego regionu są bory sosnowe, niewielkie lasy liściaste, śródleśne torfowiska oraz wydmy śródlądowe. W sąsiedztwie Przemkowa położony jest również jeden z największych kompleksów stawów rybnych w Polsce – chroniony w formie rezerwatu kompleks „Stawy Przemkowskie”.

Jedną z największych atrakcji Parku są wrzosowiska. Te ciągnące się wzdłuż leśnych dróg i przecinek, ale przede wszystkim te rosnące na dużych otwartych terenach, często sąsiadujących ze śródleśnymi wydmami. Specjalny Obszar Ochronny „Wrzosowisko Przemkowskie” obejmuje teren dawnego poligonu, gdzie wskutek wylesienia ukształtowały się rzadko spotykane na taką skalę rozległe wrzosowiska oraz wydmy śródlądowe. Tereny otwarte stanowią tu ok. 70% powierzchni obszaru, resztę pokrywają lasy (głównie wspomniane bory sosnowe).

Do tych rozległych wrzosowisk udało nam się dotrzeć. Ponieważ do lasów nie można wjeżdżać samochodem, żeby zobaczyć te największe wrzosowiska trzeba przejść w sumie po kilkanaście kilometrów. Przez dwa i pół dnia przeszliśmy ponad 42 km, czyli pełny dystans maratonu. Optymalna formą eksplorowania tej okolicy wydaje się być rower i waśnie do takiej formy poznawania tego rejonu namawiałbym wszystkich chętnych.

 

Spotkania z przyrodą w Krainie Wrzosów
jedna z dróg prowadzących na tereny rozległych wrzosowisk
Spotkania z przyrodą w Krainie Wrzosów
wrzosowa kraina
Spotkania z przyrodą w Krainie Wrzosów
wrzosy są niemalże wszędzie

Rozległe wrzosowiska robią niesamowite wrażenie.

To ogromne fioletowe przestrzenie, gdzieniegdzie zarastające młodymi sosnami i brzozami. Kwitnące o tej porze roku wrzosy przeciągają owady, więc całe wrzosowisko dość głośno „bzyczy”. W tym okresie swoje ule przywożą tu pszczelarze z całej Polski. Poza wrzosowiskami, w PPK udało się odwiedzić kilka rezerwatów: ornitologiczny – zlokalizowany na Stawach Przemkowskich, leśny – Buczynę Szprotawską i torfowiskowy bór bagienny w rezerwacie Borówki. 

Przemkowski Park Krajobrazowy oferuje ciekawe i zróżnicowane atrakcje przyrodnicze. W jednej chwili można być w suchym wydmowym borze, by chwilę później znaleźć się w podmokłym grądowym lesie, lub na śródleśnym torfowisku. Choć koniec sierpnia nie jest optymalnym czasem na obserwacje ptaków, to przez dwa i pół dnia udało się zobaczyć prawie 60 gatunków. W suchuch borach sosnowych dominowały stada sikor (bogatki, modraszki, ubogie i czubatki), zięby, sójki i dzięcioły duże. Na otwartych przestrzeniach licznie pokazywały się myszołowy.

Widzieliśmy zaskrońce, padalce, żaby, liczne ważki, pająki i motyle. Za ciekawostkę można uznać fakt, że podczas całego pobytu w tym rejonie nie widzieliśmy nawet jednej sarny, którą w rejonie centralnej Polski widujemy niemal każdego dnia (wystarczy się ruszyć na peryferie miasta). 

Spotkania z przyrodą w Krainie Wrzosów

Spotkania z przyrodą w Krainie Wrzosów

Spotkania z przyrodą w Krainie Wrzosów

Spotkania z przyrodą w Krainie Wrzosów

Spotkania z przyrodą w Krainie Wrzosów

Spotkania z przyrodą w Krainie Wrzosów

Spotkania z przyrodą w Krainie Wrzosów

Spotkania z przyrodą w Krainie Wrzosów

Spotkania z przyrodą w Krainie Wrzosów
padalec

Spotkania z przyrodą w Krainie Wrzosów

Spotkania z przyrodą w Krainie Wrzosów
miłośnicy grzybów znajdą tu coś dla siebie

Spotkania z przyrodą w Krainie Wrzosów

Spotkania z przyrodą w Krainie Wrzosów
na kwitnących wrzosach pracują tysiące pszczół
Spotkania z przyrodą w Krainie Wrzosów
brzęczenie unosi się w powietrzu 
Spotkania z przyrodą w Krainie Wrzosów
wrzosowa pasieka – tu powstaje najlepszy miód na świecie :)
wydmowe bory
Spotkania z przyrodą w Krainie Wrzosów
pustynne tereny dawnego poligonu
te nieduże pustynie zamieszkałe są m.in. przez mrówki
Spotkania z przyrodą w Krainie Wrzosów
w dawnych zabudowaniach zimują nietoperze
Spotkania z przyrodą w Krainie Wrzosów
stary beton zaczyna przegrywać z siłą Natury

Spotkania z przyrodą w Krainie Wrzosów

 

Na koniec do beczki tego wrzosowego miodu dorzucę łyżkę dziekciu.

Niestety lokalne atrakcje przyrodnicze nie są promowane. Infrastruktura turystyczno-przyrodnicza jest w tym regionie bardzo słaba.

Stawy Przemkowskie. W rejonie postawiono jedną nową wieżę obserwacyjną, ale dojecie do niej prowadzi po długiej i bardzo starej kładce. Przejście nieremontowaną drewnianą kładką prowadzącą przez Bagno Przemkowskie jest kwestią dość karkołomną (zwłaszcza kiedy idzie się przed świtem lub wraca o zmroku). Połamane lub brakując deski, to bardzo niebezpieczne pułapki.

Wrzosowiska. Aby znaleźć te największe, położone na otwartych terenach w środku lasów, trzeba przejść po 6-7 km w jedną stronę i wcale nie ma się pewności, że trafi się w te właściwe miejsca. Brak oznakowanych szlaków, tablic informacyjnych, ścieżek przyrodniczych. Nie ma tam zupełnie nic, co pomogłoby dotrzeć do jednej z największych przecież atrakcji przyrodniczych tego regionu.

Pustynia. Podobnie sprawa ma się z trafieniem na pustynię. Gdzie wejść do lasu i którędy pomaszerować, żeby poznaczyć, jak wielkie śródleśne wydmy pochłaniają duży poradziecki poligon? Nie wszyscy miejscowi (we wsi Kozłów) wiedzą, że kilka kilometrów od ich miejscowości są ukryte w lesie takie atrakcje.

Rezerwat Buczyna Szprotawska. W tym przypadku jakoś udało się trafić na właściwy leśny parking i dalej dojść do rezerwatu. W samym jednak rezerwacie nie było już tak kolorowo, bo oznakowanie szlaku wytarło się dawno temu i w kilku miejscach nie skręciliśmy tam gdzie trzeba. Trzeba było improwizować i spacer zamienił się w mały surwiwal.

Rezerwatu Łęgi Źródliskowe w okolicy Przemkowa niestety (pomimo usilnych starań) nie udało nam się znaleźć.