Obserwacje ptaków i liczenie gatunków w 2017 roku.

Podczas przyrodniczych wypadów w teren ze szczególną uwagą obserwujemy ptaki. Trochę dla zabawy, trochę w celu prowadzenia własnych statystyk liczymy obserwowane gatunki.
W ten sposób powstają listy obserwacji. Jest tych list kilka:

1. Lista życiowa dla Polski. To lista gatunków ptaków widzianych na terenie Polski. Nie ma tu ograniczenia żadnymi datami. Dopisujemy do niej wszystkie gatunki widziane po raz pierwszy.
2. Lista życiowa dla Europy. To lista gatunków ptaków widzianych na terenie Europy. Tu również nie ma ograniczenia żadnymi datami. Dopisujemy do niej wszystkie gatunki widziane po raz pierwszy.
3. Lista roczna dla Polski – tzw. BIG YEAR / WIELKI ROK – od nazwy zabawy, która jest popularna wśród ptasiarzy w USA). Na listę wpisuje się gatunki ptaków widziane (lub słyszane) na terenie Polski w ciągu roku kalendarzowego. Te listy (zawarte w nich dane) można porównywać w kolejnych latach, sprawdzając np. terminy w jakich wiosną przylatywali przedstawiciele konkretnych gatunków.  
4. Listy dzienne. To taka dodatkowa forma zabawy, która jest również czynnikiem motywacyjnym. Liczymy gatunki podczas konkretnych jednodniowych wypadków w teren. Możemy w ten sposób porównywać liczby i rodzaje gatunków widywane w poszczególnych miesiącach / porach roku.
5. Rajd Ptasiarza. Ogólnopolska impreza, podczas której obserwatorzy w małych zespołach liczą gatunki widziane i słyszane w trakcie jednej doby na terenie jednego województwa.

Rok 2017 był dla nas dobrym ptasiarsko rokiem.

obserwacje nad Bałtykiem

Nasz Wielki Rok.

Udało się zobaczyć dużo nowych ptaków, w tym kilka wielkich rzadkości. W sumie w ramach zabawy „Wielki Rok” (chodzi o zaobserwowanie jak największej liczby gatunków ptaków w ciągu roku kalendarzowego na terenie kraju) oboje poprawiliśmy swoje najlepsze osiągnięcia. Mnie udało się zobaczyć 206 gatunków (mój dotychczasowy rekord wynosił 204). Marzena zarejestrowała 203 gatunki, po raz pierwszy przekraczając próg 200.
Obserwacją roku było zobaczenie KANIUKA, który pojawił się wiosną w okolicach Zamościa. To typowo południowy gatunek i jego pojawienie się w Polsce było dopiero drugą taką udokumentowaną obserwacją w historii. Tego ptaka kilka lat temu bezskutecznie poszukiwaliśmy na południu Hiszpanii. Inną rewelacyjną obserwacją było zobaczenie SOWY JARZĘBATEJ na Mierzei Wiślanej. To ptak typowy głównie dla północy Europy i do Polski zalatuje bardzo rzadko.

Poszczególne miesiące naszego Wielkiego Roku wyglądały następująco:

STYCZEŃ
Widzieliśmy 75 gatunków. Odwiedziliśmy m.in. Ujście Wisły.
Jedną z ciekawszych obserwacji była PLISZKA GÓRSKA widziana na Nerze w granicach Łodzi.

chłodny poranek w Ujściu Wisły

LUTY
Widzieliśmy 8 nowych gatunków. Obserwowaliśmy lokalnie ptaki zimujące na rzekach i zbiornikach naszego województwa.
Ciekawą obserwacją było stado CZECZOTEK widziane w miejskim parku.

zimowe wypatrywanie nad Nerem

MARZEC
Widzieliśmy 34 nowe gatunki. Wybraliśmy się m.in. na Stawy Milickie, gdzie pierwszy raz w Polsce widzieliśmy podgorzałki. Na przełomie marca i kwietnia byliśmy też w Ujściu Warty, gdzie widzieliśmy m.in. OSTRYGOJADA.

bliżej ptaków wodno-błotnych w Ujściu Warty

KWIECIEŃ
Widzieliśmy 34 nowe gatunki. Obserwacją miesiąca były MEWY MAŁE, które po raz pierwszy w Polsce widzieliśmy na niedużym sztucznym zbiorniku w województwie łódzkim.

MAJ
Widzieliśmy 19 nowych gatunków. Z ciekawszych: KRĘTOGŁÓW i JARZĘBATKA. Pierwszy w granicach Łodzi, drugi tuż za.
W maju obserwowaliśmy również ptaki na Węgrzech i w Austrii, ale tych obserwacji nie wliczamy do Wielkiego Roku. Podczas tej tygodniowej wyprawy „zaliczyliśmy” 136 gatunków, z których wiele, to ptaki typowe dla południa Europy.

W maju również (nieoficjalnie) bawiliśmy się w Rajd Ptasiarzy, podczas którego należy zobaczyć lub usłyszeć jak najwięcej gatunków w ciągu doby, na terenie jednego województwa. Zarejestrowaliśmy tych gatunków 113, co stanowi nasz najlepszy dotychczas wynik.

CZERWIEC
Widzieliśmy 11 nowych gatunków. Odwiedziliśmy m.in. Stawy Zatorskie, na których widzieliśmy ŚLEPOWRONY i słyszeliśmy TURKAWKI.
Na przełomie czerwca i lipca ruszyliśmy na Polesie (Lasy Sobiborskie i Poleski Park Narodowy). Tam widzieliśmy LELKI.

wypatrywanie sów w lasach Sobiboru

LIPIEC
Widzieliśmy 3 nowe gatunki. W rejonie Zamościa udało nam się wyszukać KANIUKA, wybranego na BIRDWATCHERSKĄ OBSERWACJĘ ROKU!

SIERPIEŃ
Choć odwiedziliśmy Krainę Wrzosów, Bory Dolnośląskie i Stawy Przemkowskie, to widzieliśmy tylko jeden nowy gatunek i była nim muchołówka żałobna.

WRZESIEŃ
Widzieliśmy 7 nowych gatunków. Najciekawszą obserwacją była CZAJKA SZPONIASTA, bardzo rzadki w naszej części Europy ptak, którego widzieliśmy w Rejonie Bydgoszczy. Na zbiorniku Jeziorsko, pierwszy raz w Polsce, widzieliśmy BIEGUSY KRZYWODZIOBE.
Byliśmy również w Puszczy Drawskiej.

PAŹDZIERNIK
Widzieliśmy 10 nowych gatunków. W mieście pojawiły się stada KRZYŻODZIOBÓW ŚWIERKOWYCH, jednak dwie najciekawsze obserwacje miały miejsce podczas naszej jesiennej wyprawy na morze. Były to BERNIKLE OBROŻNE i SOWA JARZĘBATA.

LISTOPAD
To jedyny miesiąc, w którym nie zobaczyliśmy żadnego nowego gatunku.

GRUDZIEŃ
Widzieliśmy 3 nowe gatunki. Podczas wyprawy na Pomorze Zachodnie widzieliśmy m.in. BŁOTNIAKA ZBOŻOWEGO i SZLACHARY. 

obserwacje z wieży w rezerwacie Karsiborska Kępa

Nasze obserwacje dzienne:

Zestawienie najlepszych dziennych liczb obserwowanych gatunków z poszczególnych miesięcy wygląda następująco:
Styczeń – 27 gatunków
Luty – 51 gatunków
Marzec – 63 gatunki
Kwiecień – 86 gatunków
Maj – 113 gatunków (Rajd Ptasiarzy)
Czerwiec – 73 gatunki
Lipiec – 40 gatunków
Sierpień – 30 gatunków
Wrzesień – 71 gatunków
Październik – 52 gatunki
Listopad – 58 gatunków
Grudzień – 48 gatunków

luneta, lornetka i notes z kalendarzem to podstawowe narzędzia w terenie

Nasze listy życiowe:

Rok 2017 zakończyliśmy następującymi liczbami obserwacji na listach życiowych:
Michał Polska – 243 gatunki
Marzena Polska – 241 gatunków
Michał Europa – 326 gatunków
Marzena Europa – 325 gatunków

Plany na rok 2018.

W 2018 roku będziemy próbować zobaczyć w Polsce przedstawicieli następujących gatunków: dzięcioł trójpalczasty, dzięcioł białoszyi, orzeł przedni, puszczyk mszarny, puszczyk uralski, rzepołuch. 

Żeby te plany (marzenia) udało się zrealizować trzeba będzie spędzić wiele dni w terenie i przejść kolejne dziesiątki (może setki) kilometrów. Jeśli do tego dopisze trochę szczęścia, to na koniec roku znów będzie można powiedzieć, że to był Wielki Rok…

Zobacz także: